مسبی
بيماري نوزوما تهديدي براي صنعت زنبورداري کشور

بيماري نوزوما تهديدي براي صنعت زنبورداري کشور

ثبت: 1391/11/16   ویرایش: 1391/11/16
بازديد: 1,800
نویسنده: Paradisboy

مديرعامل اتحاديه سراسري زنبورداران ايران زمين در آذر ماه امسال از وجود بيماري نوزما در زنبورستان هاي کشور و کمبود دارو در اين بخش خبر داد. در اين مقاله به بررسي اين بيماري و دلايل آسيب رساني آن به صنعت زنبورداري کشور مي پردازيم.
بيماري نوزوما يک بيماري انگلي است و يکي از شايع ترين و شايد گسترده ترين بيماري هاي زنبورهاي بالغ در سطح مناطق معتدل جهان است. شيوع بيماري بيشتر در فصل زمستان است، مخصوصاً مکان هايي که زمستان هاي طولاني دارند. اين بيماري در مناطق گرم و خشک كمتر مشاهده مي شود. عامل بيماري پروتوزوآيي است به نام Nosema apis که محل رشد و تکثيرش در جدار معده زنبور عسل مي باشد. فرم مقاوم يا اسپورعامل انتقال از يک ميزبان به ميزبان ديگر است.اسپور بيضوي و شفاف، بدون رنگ بوده، 6/4 تا 4/6 ميکرون طول و 5/2 تا 3 ميکرون عرض دارد، از نظر ساختمان خصوصيات ميکروسپوريدي ها را داراست. بوسيله يک غشاء سه لايه پوشيده شده، که آن را از خشکي و آسيب هاي محيط خارجي محافظت مي نمايد. اين غشاء از جنس کيتين و داراي يک منفذ بنام ميکروپيل است.
اسپور، وارد دستگاه گوارش زنبور شده و روده ي مياني زنبور را درگير مي کند. بعد از آن، پوسته ي اسپور با آنزيم هاي گوارشي روده حل شده، به حالت فعال در مي آيد و به سلول هاي مخاطي روده حمله برده و در آنجا تکثير پيدا مي کند. سپس وارد لوله هاي گوارشي شده و دفع مي شود. چرخه ي مذكور 10 تا 14 روز طول کشيده و متعاقب آن 20 تا 30 ميليون اسپور توليد مي شود.
بيماري بيشتر در کندوهاي ضعيف که در اثر عوامل مختلف - از جمله، طولاني بودن زمستان، نبود مواد غذايي کافي در زمستان، پير شدن ملکه، تغذيه زنبوران عسل از باغات و محصولات سمپاشي شده در اوايل بهار- دچار کاهش جمعيت مي شوند ديده مي شود.
انتشار بيماري
عامل بيماري از راه عسل آلوده، غارتگري کندوها، نقل و انتقال شانها، خريد و فروش کندوهاي آلوده و ملکه، آب، مدفوع زنبورهاي مريض و يا غذاي آلوده منتقل مي شود. برخي معتقدند که اسپور از طريق برخي حشرات و باد نيز منتقل مي گردد.
ارتباط مستقيمي بين زمستان سرد ابري و پر بارندگي با درجه آلودگي زنبور عسل در بهار سال بعد وجود دارد. و شايد علت آن رشد آهسته کلني در روزهاي باراني و عدم دقت در تميز کردن شانهاي آلوده به مواد دفعي باشد.
موثرترين دارو Fumagillinمي باشد که از قارچ Aspergillus fumigatus استخراج شده است و به نام فوميديل-ب معروف است. استفاده از فوماژيلين، هم حالت پيش گيري و هم درمان دارد
علائم بيماري
تورم شکم زنبور، خزيدن زنبور روي زمين، عدم قدرت پرواز، افت جمعيت و محصول، ضعف کندو و بارز ترين علامت آن، اسهال زنبور است که مدفوع به صورت نوارهاي زرد ، روي قاب ها مشاهده مي شود. حالت اسهالي به خاطر جمع شدن زياده از حد آب مي باشد، زيرا درصد ميزان آب در زنبورهاي آلوده بيشتر از زنبورهاي سالم است. گاهي اوقات به علت ضعف و بيحالي بال ها به حالت بازمانده بوده و زنبور قدرت پرواز و نيش زدن را از دست مي دهد و شکم نيز حالت شل، افتاده و بادکرده دارد. برخي زنبورهاي بالغ حالت فلجي دارند و در کف کندو يا روي زمين مي خزند. در آلودگي شديد معده زنبور تغيير شکل و رنگ مي دهد. بطوري که معده زنبور سالم سفيد مايل به زرد کهربايي بوده ولي در زنبور بيمار سفيد و متورم شده و فاقد چين خوردگي است. نوزوما به دليل تأثيري که روي غدد هايپوفارنژيال زنبورهاي کارگر دارد، سبب کاهش توليد ژل شاهانه مي شود که اين خود، ضعف کلوني را در پي دارد.
روش تشخيص
براي تشخيص بيماري يک روش ساده وجود دارد که به امکانات نيز نياز دارد. بدين صورت که يا شکم زنبور را فشار داده تا نيش همراه روده خارج شود و يا با انگشتان يک دست ، بند آخر شکم و با دست ديگر، سينه ي زنبور را گرفته و از هم جدا مي کنيم تا روده نمايان شود.
روده ي زنبورها در حالت طبيعي به رنگ قهوه اي مي باشد؛ ولي در بيماري به دليل تجمع زياد اسپور، به رنگ سفيد شيري مشاهده مي شود. براي تشخيص نهايي از روش هاي آزمايشگاهي، مشاهده ي مستقيم عامل بيماري در زير ميکروسکوپ، استفاده مي شود. براي اين منظور حدود 20 زنبور بالغ را از هر کلني برداشته و به آزمايشگاه منتقل مي نمايند.در آزمايشگاه شکم زنبورها را جدا کرده و در ظرف کوچکي ريخته و 1سي سي آب مقطر اضافه کرده و مخلوط مي نمايند. سپس اسلايد ميکروسکوپي تهيه کرده و با بزرگنمايي40 بررسي مي نمايند. براي تعيين شدت آلودگي مي توان از لامهاي شمارش سلولهاي خوني استفاده کرد.
درمان
موثرترين دارو Fumagillinمي باشد که از قارچ Aspergillus fumigatus استخراج شده است و به نام فوميديل-ب معروف است. استفاده از فوماژيلين، هم حالت پيش گيري و هم درمان دارد. مقدار دوز مصرف آن به ازاي هر کندوي معمولي 500 ميلي گرم است. چون اسپور حامل بيماري مي تواند به مدت يک سال در محيط باقي بماند، دارو را دوبار در سال و به مدت دو سال مصرف مي نمايند.


منبع: ارسال شده به ايميل

امتیاز دهی به مقاله




بيماري نوزوما تهديدي براي صنعت زنبورداري کشور
بيماري نوزوما تهديدي براي صنعت زنبورداري کشور
نظرات   (0 نظر)
مرتب سازی بر اساس:

 

شما می توانید درباره بيماري نوزوما تهديدي براي صنعت زنبورداري کشور نظر دهید یا سوال بپرسید:

  کد امنیتی

کلمات کلیدی: زنبور ، اتحاديه ، نوزوما ، زنوبرداري ،
اشتراک گذاری این مطلب در لینکدین   اشتراک گذاری این مطلب در فیس بوک   اشتراک گذاری این مطلب در تویتر   اشتراک گذاری این مطلب در کلوب   اشتراک گذاری این مطلب در گوگل بوک مارک   اشتراک گذاری این مطلب در یاهو   اشتراک گذاری این مطلب در گوگل پلاس وان   ارسال این مطلب به ایمیل دوستان   محبوب کن - فیس نما
اشتراک گذاری